Υπάρχει μεγάλη σύγχυση ανάμεσα στους τύπους εξοπλισμού και στις άδειες που συνοδεύουν το λογισμικό του. Θα προσπαθήσουμε να ξεδιαλύνουμε το τοπίο ανάμεσα στις 3 μεγάλες κατηγορίες λογισμικού ανοικτού κώδικα (Open Source), λογισμικού με αδειοδότηση (Licensed software) και Proprietary συστημάτων.

Open Source (άδεια GPL) λογισμικό.

Η άδεια GPL δίνει στους κατόχους ενός προγράμματος τα ακόλουθα τέσσερα δικαιώματα, που στην κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού είναι γνωστά και ως Τέσσερις Ελευθερίες:

  • να εκτελέσουν ένα πρόγραμμα για οποιοδήποτε λόγο.
  • να μελετήσουν τη λειτουργία ενός προγράμματος και να το τροποποιήσουν
  • να διανείμουν αντίγραφα του προγράμματος
  • να βελτιώσουν το πρόγραμμα και να προσφέρουν τις βελτιώσεις στο κοινό

Παραδείγματα είναι τα IP PBX Asterisk, Elastix, Issabel, διανομές Linux όπως Ubuntu, CentOS, τα Citrix Virtualiztion προϊόντα κ.α.

Προϋποθέσεις για τα παραπάνω είναι ο ανοιχτός κώδικας, δηλαδή ο κώδικας του προγράμματος να είναι γνωστός και προσβάσιμος στον χρήστη.

(Πηγή: Wikipedia)

Πλεονεκτήματα
  • Μηδενικό κόστος απόκτησης και ανανέωσης.
Συχνά οι εταιρίες παροχής του λογισμικού παρέχουν προαιρετική σύμβαση τεχνικής υποστήριξης με το αντίστοιχο κόστος.
  • Μεγάλη δυνατότητα Παραμετροποίησης .
Λόγω του ότι υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στο πηγαίο κώδικα, η εφαρμογή μπορεί να παραμετροποιηθεί από καταρτισμένους μηχανικούς, στις ιδιαίτερες ανάγκες των εκάστοτε χρηστών.
  • Συμβατότητα.
Οι open source εφαρμογές χρησιμοποιούν standardized πρωτόκολλα επικοινωνίας, που σημαίνει ότι επικοινωνούν (χρησιμοποιώντας τις απαραίτητες ρυθμίσεις) με αντίστοιχο πιστοποιημένο εξοπλισμό (χωρίς να δεσμεύεται ο χρήστης στη χρήση συγκεκριμένων brands).
Μειονεκτήματα
  • Official support
Δεν υπάρχει επίσημη υποστήριξη από την εταιρία κατασκευής λογισμικού και βάση δεδομένων καταγραφής βλαβών, με σκοπό την άμεση και αξιόπιστη επίλυση βλαβών, επεκτασιμότητας κ.λπ. Η υποστήριξη εξαρτάται από το community support και καταρτισμένους/πιστοποιημένους μηχανικούς υποστήριξης.
  • Software/security updates
Δεν αναβαθμίζεται ο πυρήνας των εφαρμογών και τυχόν ευπάθειες, καθώς δεν υπάρχει επίσημο support, και όταν διατίθενται δωρεάν από ορισμένες εταιρίες, δεν υπάρχει εγγύηση για την ομαλή λειτουργία μετά την εφαρμογή των updates.
  • Security
Εφόσον υπάρχει πρόσβαση από οποιονδήποτε στον πηγαίο κώδικα των εφαρμογών, είναι εύκολο να βρεθούν οι ευπάθειες ασφαλείας και να αυξηθούν οι στοχευόμενες επιθέσεις.

Licensed λογισμικό.

Τυπικά μια άδεια κλειστού λογισμικού επιτρέπει στον τελικό χρήστη την χρήση του λογισμικού εντός περιορισμένου περιβάλλοντος, απαγορεύοντας την αποσυμπίληση του λογισμικού (δηλαδή το να επιχειρηθεί η ανάκτηση του πηγαίου κώδικα από αυτή του κώδικα μηχανής), και την ανάλυση, τροποποίηση και αναδημιουργία του λογισμικού.  Επίσης απαγορεύονται η αντιγραφή και διανομή του λογισμικού (είτε δωρεάν είτε επί πληρωμή) από τρίτα πρόσωπα, καθώς και η χρήση του από ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων ή η εγκατάστασή του σε πολλούς υπολογιστές. Μια άδεια που επιτρέπει την δωρεάν αντιγραφή και διανομή του λογισμικού (freeware) παραμένει κλειστή άδεια από την στιγμή που δεν επιτρέπει την τροποποίηση του λογισμικού ή την εμπορική διανομή.

Παραδείγματα είναι η Cisco, Microsoft, VMWare, Grandstream κ.λπ.

(Πηγή: Wikipedia)

Πλεονεκτήματα
  • Official support από εταιρία κατασκευής λογισμικού.
Το είδος υποστήριξης (τηλεφωνική – online – email) και ο χρόνος απόκρισης εξαρτάται από την εκάστοτε εταιρία.
  • Software & Security updates/patches.
Τα updates/patches έχουν δοκιμαστεί στα εργαστήρια του κατασκευαστή για τυχόν ασυμβατότητες – προβλήματα.
  • Έτοιμες λύσεις συμβατότητας & επεκτασιμότητας.
Ο λύσεις έχουν δοκιμαστεί στα εργαστήρια του κατασκευαστή και έχουν δημοσιοποιηθεί έτοιμα σενάρια χρήσης, μειώνοντας το χρόνο παραμετροποίησης – troubleshooting.
Μειονεκτήματα
  • Κόστος απόκτησης – ανανέωσης.
Το licensed λογισμικό εκτός του αρχικού κόστους απόκτησης, συνοδεύεται από κόστος ανανέωσης χρήσης, το οποίο παρέχει πρόσβαση στο support και σε updates.
  • Συμβατότητα.
Συχνά, ένα licensed λογισμικό είναι συμβατό και υπάρχουν επίσημοι οδηγοί, με λογισμικό συγκεκριμένων εταιριών.
  • Δεν υπάρχει δυνατότητα παραμετροποίησης.
Καθώς ο τελικός χρήστης, δεν έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, δεν μπορεί να παραμετροποιήσει δυνατότητες ή λειτουργίες, εκτός των παρεχόμενων.

Proprietary συστήματα.

Είναι τα συστήματα που το hardware ή/και το software ελέγχονται και δεσμεύονται στη χρήση από τον κατασκευαστή (με κατοχυρωμένη πατέντα ή όρους χρήσης).

Τα proprietary συστήματα συμβαδίζουν με αντίστοιχο εξοπλισμό του ίδιου κατασκευαστή, καθώς στηρίζονται σε custom πρωτόκολλα επικοινωνίας και μπορούν να επεκτείνουν τις άδειες χρήσης ώστε να χρησιμοποιούν και standard πρωτόκολλα.

Παραδείγματα εταιριών που παρέχουν (εκτός των άλλων) proprietary συστήματα είναι η Apple, Cisco, VMWare, Grandstream κ.λπ.

(Πηγή: Wikipedia)

Πλεονεκτήματα
  • Official
Σχεδόν πάντα, οι εταιρίες κατασκευής διαθέτουν ενημερωμένη και πλούσια βάση δεδομένων με οδηγούς, documentation και άμεση επικοινωνία μέσω email – phone – chat (ανάλογα με τη σύμβαση υποστήριξης).
  • Έτοιμες λύσεις επεκτασιμότητας & συνδεσιμότητας.
Υπάρχουν έτοιμα και δοκιμασμένα σενάρια χρήσης των συστημάτων σε διαφορετικές υποδομές.
  • Έτοιμα εργαλεία διαχείρισης.
Αυτά τα εργαλεία είναι proprietary, δηλαδή κατασκευασμένα ώστε να διαχειρίζονται τον συμβατό εξοπλισμό του κατασκευαστή από ένα κεντρικό σημείο.
Μειονεκτήματα
  • Κόστος απόκτησης – ανανέωσης.
Το κόστος αυτό, περιλαμβάνει και τη πρόσβαση στο official support.
  • Συμβατότητα με 3ους κατασκευαστές.
Καθώς ο proprietary εξοπλισμός χρησιμοποιεί custom πρωτόκολλα επικοινωνίας της συγκεκριμένης κατασκευάστριας εταιρίας, δεν υπάρχει συμβατότητα με standard πρωτόκολλα (εκτός των περιπτώσεων επέκτασης αδειών χρήσης) ούτε official support γι αυτό το λόγο.

Συμπέρασμα:

Με απλά λόγια, το licensed ή proprietary λογισμικό αφορά έτοιμες λύσεις από πλευράς λειτουργικότητας και ασφάλειας, με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που ο τελικός χρήστης πρέπει προσεκτικά να αναλύσει αν καλύπτουν τις τωρινές και μελλοντικές ανάγκες του.

Το open source λογισμικό έχει μηδενικό κόστος απόκτησης και μέγιστες δυνατότητες παραμετροποίησης, αλλά απαιτεί χρόνο από εξειδικευμένο επαγγελματία ώστε να υλοποιηθεί ως λύση.

Η απόφαση επιλογής τεχνολογίας, είναι στρατηγικής σημασίας και στηρίζεται στους εξής τομείς:

  • Budget απόκτησης και συντήρησης
  • Πλάνο για επεκτασιμότητα λειτουργιών και επικοινωνία με υπόλοιπο software/hardware εξοπλισμό.
  • Προσδοκώμενη αξιοπιστία (συχνότητα βλαβών και χρόνος αποσφαλμάτωσης)
  • Δυνατότητες υποστήριξης από πιστοποιημένο μηχανικό ή απευθείας από την εταιρία κατασκευής (με το αντίστοιχο κόστος).